Kastiljansk

Frå Esnoga.no

Kastiljansk (castellano) eller spansk (español) hører til den iberiske gruppa av den romanske greina av indoeuropeiske språk. Språket har opphav i det nordlige Castilla og spreidde seg tidleg derifrå vidare til resten av det sentrale og sørlige Spania. Gjenom den spanske kolonialiseringa frå slutten av 1400-talet og utover har spansk teke over som hovudspråk i heile det som no er kjent som Latin-Amerika, berre med unntak av Brasil. På liknande vis, men i mindre grad, har språket òg vorte utbreidd i Afrika og Aust-Asia. I Skandinavia har spansk hovudsakleg vore aktuelt i samband med kleppfiskhandel i tidlegare tider; og i samband med innvandring frå latinamerikanske og andre spanskspråklige land så vel som i samband med reising til og busetting i spanskspråklige land og område frå 1970-åra og utover.

Historie

Fil:Libro de buen amor f. 3r.jpg
Ei side frå Libro de buen amor — eit handskrift i latinsk skrift frå 1300-talet.
Fil:Aljamiado.jpg
Tekst på aljamiado — kastiljansk skreve med arabisk skrift — frå 1500-talet.


Grammatikk

Spansk i Skandinavia

Ei side frå ei spanskspråklig bønebok etter portugisarjødisk tradisjon, trykt i Amsterdam i 1650.

Portugisarjødane

Fil:8259 Spanskesmuget, Kristiansund.jpg
Eit minne om spansketida i Kristiansund: Gateskilt i SpanskesmugetInnlandet i Kristiansund.
Foto: Olve Utne

Kleppfiskhandelen

Ord med kastiljansk opphav som har slege gjenom i kristiansundsdialekten inkluderer å vende (’å sele (fisk)’, ‘å handle (med fisk’, frå kastiljansk «vender»), å ha save på (noko) (‘å ha greie på (noko)’, frå kastiljansk «saber», ‘(å) kunna’) og bacalao (‘kleppfiskgryte med tomatsaus’, frå kastiljansk «bacalao», ‘torsk, kleppfisk’).

Fil:Map-Hispanophone World.gif
Land, statar og delstatar der kastiljansk blir tala som offisielt språk eller som utbreidd minoritetsspråk.
Fil:Castellano-Espanol.gif
Fördelinga} av castellano (raudt) og español (blått) som term for kastiljansk i Latin-Amerika.

Nyare innvandring

Feriespråket

Spansk i skulen